Wirusowa biegunka u dzieci wywołana jest zwykle zakażeniem rotawirusem, który „atakuje” najczęściej dzieci między 4 a 36 miesiącem życia. Za zakażenie odpowiada spożycie pokarmu, wody zanieczyszczonej wirusem lub bezpośredni kontakt z osobą chorą. Ilość wydalanego kału zależy od diety dziecka, ale pediatrzy mówią wprost, że powinno być go dużo. Z zasady dzieci karmione piersią wydalają więcej, a ich stolce są cieńsze niż u dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym. Przyjmuje się, że 5-6 stolców dziennie to norma, ale niektóre dzieci wydalają nawet 7-8 razy dziennie. 2. Domowe sposoby na biegunkę - zasady higieny. 1. Domowe sposoby na biegunkę - naturalne metody. 1.1. Domowe sposoby na biegunkę - zioła. Pierwiosnek zwyczajny – napary z roślin to dobre domowe sposoby na biegunkę. Do litra wrzącej wody należy dosypać 50 gramów suszonych liści i kwiatów. Odstawić do zaparzenia i ostygnięcia. U dzieci karmionych piersią mamy do czynienia z biegunką, kiedy maluch robi wyraźnie więcej stolców niż zazwyczaj. Mogą być one wodniste, pieniste, o innym zapachu niż dotychczas, czasem podbarwione krwią lub z domieszką śluzu. Biegunce u dziecka może towarzyszyć gorączka, wymioty, bóle brzucha, brak apetytu, złe samopoczucie. Krew w kale u dziecka przy biegunce może sugerować infekcję (biegunkę infekcyjną). Krwista, śluzowata biegunka pojawia się w wyniku zakażenia wirusowego ( rotawirusem, adenowirusem) lub bakteryjnego ( salmonelloza, shigelloza). Świeża krew w kale u dziecka często występuje przy zaparciach. Dochodzi do podrażnienia śluzówki BÓL BRZUCHA PO JEDZENIU BIEGUNKA: najświeższe informacje, zdjęcia, video o BÓL BRZUCHA PO JEDZENIU BIEGUNKA; Re: bóle brzucha po jedzeniu Zakażenia u dzieci mogą mieć różną postać – od bezobjawowej z nudnościami oraz bólami brzucha, aż do pełnoobjawowej, gdzie pojawia się biegunka lub śluz w kale. OBJAWY ZAKAŻENIA ROTAWIRUSEM U DZIECKA: WODNISTA BIEGUNKA (KILKA DO KILKUNASTU NA DOBĘ WODNISTYCH LUB LUŹNYCH STOLCÓW) WYMIOTY W ILOŚCI 2-3 NA DOBĘ; GORĄCZKA DO 38 Czasem na katar u dziecka konieczne jest użycie kropli obkurczających śluzówki, szczególnie gdy nieżyt nosa wikła się zapaleniem zatok czy zapaleniem ucha. Leki te mogą uszkadzać delikatne śluzówki, dlatego używamy ich krótko i tylko w sytuacjach koniecznych. Dobrze jest zadbać o wysokie ułożenie ciała w czasie snu. Podwyższone leukocyty to zjawisko, na które wiele osób reaguje z niepokojem. Jest ono naturalne po aktywności fizycznej, jedzeniu czy w 3. trymestrze ciąży. Jednak w innych przypadkach może świadczyć o rozwoju jakiejś choroby, na przykład alergii, infekcji czy nawet białaczki. Dominika Rutkowska. BIEGUNKA u dzieci to najprościej zmiana konsystencji stolca na bardziej płynną i zwiększenie częstotliwości oddawania stolca w ciągu doby. U starszych dzieci zwykle od 3 luźnych kup na dobę. Nie możemy stwierdzić sztywno, że zawsze 3 kupy na dobę to biegunka, skoro np. dziecko karmione piersią może ich robić na dobę 10. kPLF7t. Co to jest biegunka?Biegunką nazywamy oddawanie luźnego i płynnego lub półpłynnego stolca więcej niż 3 razy na od tej definicji są dzieci karmione piersią – dla nich oddawanie kilku, a nawet kilkunastu luźnych stolców na dobę, jest fizjologiczne. W tym wypadku biegunkę stwierdza się, gdy dochodzi do nagłego zwiększenia częstości oddawania lub zmiany konsystencji biegunka jest niebezpieczna?W większości przypadków biegunka jest łagodnym i krótkotrwałym stanem, który nie wymaga żadnego leczenia, a postępowanie obejmuje jedynie łagodzenie objawów i nawadnianie jednak, szczególnie u małych dzieci, biegunka może być groźna dla zdrowia. Zagrożenie to bierze się z odwodnienia, czyli zbytniej utraty wody i zaburzenia gospodarki skali całego świata biegunka dotyka głównie społeczeństw ubogich, o niskim standardzie życia, a także takich miejsc, gdzie toczą się wojny lub dochodzi do klęsk żywiołowych, np. powodzi. W takich krajach biegunka jest trzecią przyczyną wszystkich zakażenia powodującymi biegunkę rotawirusami powodują na świecie 120-140 milionów zachorowań rocznie, z czego ok. 600 tys. chorych, przede wszystkim małych dzieci, - rodzajeZe względu na czas trwania biegunkę dzielimy na:biegunkę ostrą, trwającą do 2 tygodni,biegunkę przewlekłą, gdy objawy przekraczają ten względu na przyczynę wyróżnić można trzy główne typy biegunek:biegunka infekcyjnabiegunka poantybiotykowabiegunka podróżnychPoza tym biegunka może być też objawem choroby, np.:zapalenia uchyłków jelita,wrzodziejącego zapalenia jelita grubego,choroby Leśniowskiego-Crohna,celiakii,raka jelita jest biegunka podróżnych?Biegunka podróżnych dotyka turystów w krajach rozwijających się – na dokuczliwe dolegliwości skarży się od 20% do 50% tam tak częsta, że mieszkańcy terenów, gdzie występuje, nadają jej własne nazwy: „klątwa faraona”, „zemsta Montezumy”, „Delhi-belly” czy „galop gringo”.Największe ryzyko zachorowania dotyczy podróży do Indii oraz krajów Afryki, Azji Południowo-Wschodniej i Ameryki biegunki Wyróżnia się dwa podstawowe mechanizmy powstawania biegunek:Niedostateczne wchłanianie z jelita cienkiego lub jelita grubego wskutek przyspieszonego pasażu lub obecności w jelicie substancji, które zatrzymują wodę – powoduje to nagromadzenie wody w świetle jelita i prowadzi do do jelit dużych ilości soli, wody i innych substancji w wyniku procesu chorobowego np. pod wpływem toksyn infekcyjna spowodowana jest najczęściej:zakażeniem wirusowym (np. rotawirusami)zakażeniem bakteryjnym (np. Salmonella),toksynami bakteryjnymi (np. toksyną gronkowcową),rzadziej pasożytami czy zakażenia jest skażona przez drobnoustroje żywność (niepasteryzowane mleko, surowe lub niedogotowane jajka i mięso) i biegunki poantybiotykowej dochodzi z powodu zniszczenia przez antybiotyk flory fizjologicznej przewodu tej flory bateryjnej skutkuje trudnościami w trawieniu i metabolizmie niektórych związków pokarmowych oraz podrażnieniem ścian jelita, co może prowadzić do powikłaniem stosowania antybiotyków jest rozwój szczepów bakterii opornych na antybiotyki, w jelitach są to przede wszystkim bakterie Clostridium difficile. Wydzielają one toksyny, które drażnią ściany jelita i powodują rzekomobłoniaste zapalenie jelit. To ostra choroba jelit objawiająca się biegunką, bólem brzucha oraz ta może prowadzić do odwodnienia, uszkodzenia jelita, a nawet do śmierci. Z racji tego, że wywołujące ją bakterie Clostridium difficile są oporne na wiele antybiotyków, pełne wyleczenie rzekomobłoniastego zapalenia jelit nie jest kolei biegunka podróżnych spowodowana jest:wirusami (najczęściej rotawirusy i norowirusy),bakteriami (głównie Escherichia coli, Campylobacter),pasożytami (zazwyczaj Giardia lamblia), charakterystycznymi dla danego się tymi drobnoustrojami można przez skażoną wodę, pokarm lub brudne biegunki O biegunce mówimy wtedy, gdy częściej niż 3 razy na dobę pojawia się luźny i płynny lub półpłynny stolec. Jego łączna masa przekracza 200 g. Biegunce może towarzyszyć:gorączka,nudności i/lub wymioty,bóle brzucha,krew w stolcu, z biegunką iść do lekarza?W zdecydowanej większości (aż 90%) przypadków biegunka stopniowo, ale samoistnie ustępuje. Jednak gdy dochodzi do odwodnienia, to stanowi ona poważne zagrożenie zdrowia, ponadto może być objawem groźnej które wskazują na poważny stan chorego i wymagają kontroli lekarskiej to:U dorosłych:biegunka trwająca dłużej niż 2-3 dnipojawienie się objawów odwodnienia:nadmierne pragnieniesucha skóra i wyschnięte ustaniewielka ilość lub brak oddawanego moczu albo oddawanie moczu o ciemnym zabarwieniuwyraźne osłabienieból lub zawroty głowysilny ból brzucha lub odbytukrew w stolcu lub stolce o bardzo ciemnym, wręcz czarnym, zabarwieniugorączka powyżej 38ᵒC, trwająca ponad 3 dniU dzieci są to:biegunka trwająca dłużej niż 24–48 godzinpojawienie się objawów odwodnienia:niezmoczenie pieluszki/nieoddanie moczu przez 3 lub więcej godzinwyschnięte usta lub płacz bez łezzmniejszenie napięcia skóry (napięcie skóry można sprawdzić w prosty sposób: pociągając do góry fałd skóry na brzuchu, obok pępka - jeżeli po puszczeniu fałd ten utrzyma się tej pozycji przez kilka sekund to świadczy to o odwodnieniu)wydłużony czas powrotu krwi w naczyniach włosowatych (czas powrotu kapilarnego - można je sprawdzić naciskając na paznokieć - pod wpływem ucisku zbieleje on, ale po ok. 1,5 sekundy powinien wrócić różowy kolor, jeżeli tak się nie stanie i zbielenie paznokcia będzie trwało dłużej, to świadczy to o odwodnieniu organizmu)sucha skóra i język, wyschnięte ustawyraźnie wzmożone pragnieniegorączka powyżej 39ᵒCkrew w stolcu lub stolce o bardzo ciemnym (wręcz czarnym) zabarwieniunadmierna senność, nienaturalna drażliwość, apatia, brak zainteresowania otoczeniem, niechęć do zabawyzapadłe policzki, oczy lub brzuch oraz u niemowląt ciemiączkointensywne wymiotyW przypadku biegunki podróżnych objawy pojawiają się nagle, w ciągu pierwszych 2 tygodni wyjazdu, ale mogą wystąpić także bezpośrednio po powrocie z - rozpoznanieDo ustalenia rodzaju i przyczyny biegunki lekarzowi wystarczy wywiad i dokładne badanie rozmowa z pacjentem dostarczy lekarzowi istotnych informacji np. o niedawnych podróżach chorego lub istnieniu czynników ryzyka chorób niektórych przypadkach – np. jeżeli biegunka trwa dłużej niż 10 dni, wystąpiła wysoka gorączka, pacjent ma zaburzenia odporności, jest odwodniony – lekarz może zlecić wykonanie rozmazu stolca na obecność leukocytów i pasożytów oraz badań - leczenieNajważniejszą rzeczą w leczeniu biegunki jest zapobieganie odwodnieniu, czyli dbanie o odpowiednie nawadnianie chorego. Szacuje się, że po każdym luźnym stolcu chory powinien przyjąć od 350 do 700 ml powinno nawadniać się samą wodą, ponieważ nie zawiera ona potrzebnych soli mineralnych, ani gotowymi sokami owocowymi lub napojami gazowanymi, gdyż cukier w nich zawarty może nasilać nawadniania warto wykorzystać:musy i kompoty jabłkowe,klarowne zupy,preparaty elektrolitowe dostępne w aptece bez recepty,samodzielnie wykonany roztwór roztworu cukrowo-elektrolitowego jest proste:Polega na rozpuszczeniu w 200 ml wody przegotowanej następujących składników:0,9 g soli kuchennej = końcówka trzonka łyżeczki4 g sacharozy (cukru buraczanego lub trzcinowego)Wymioty nie stanowią przeszkody w doustnym nawadnianiu, są wręcz dodatkowym do tego wskazaniem – należy jedynie podawać małe porcje chłodnego napoju bardzo często, np. 5-10 mililitrów co 5-10 jeść przy biegunce?Po odpowiednim nawodnieniu i ustąpieniu wymiotów chorego należy namawiać do jedzenia, ponieważ przyspieszy to ustępowanie wodnistej biegunki. Dzieje się tak, dlatego że pokarm pobudza regenerację uszkodzeń błony śluzowej jelit oraz wchłanianie wody i powinien jeść to, na co ma ochotę, w małych porcjach, ale powinny być lekkostrawne i opierać się na:gotowanym ryżu,makaronie,ziemniakach,pszenicy, można urozmaicić o:krakersy,banany,jogurt,zupy,gotowane unikać się:potraw ciężkostrawnych,potraw smażonych,słodkiego mleka,kawy,mocnej herbaty,alkoholu,słodyczy,świeżych owoców,gotowych soków owocowych (soki te zawierają dużo cukru, który może nasilać biegunkę).Do normalnej diety można powrócić po uformowaniu się stolców i wyraźnej poprawie samopoczucia a probiotykiWspomagająco w leczeniu biegunek można stosować probiotyki, czyli leki, w skład których wchodzą żywe bakterie podobne do tych z flory wspomagają odbudowę i działanie prawidłowej flory bakteryjnej – wytwarzają niekorzystne dla bakterii chorobotwórczych substancje, współzawodniczą w przyleganiu do nabłonka jelit oraz wykorzystują składniki pokarmowe niezbędne do rozwoju szkodliwych probiotyków skraca czas trwania biegunki i ogranicza jej nasilenie. Są one dostępne w aptekach bez na biegunkęU dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia w leczeniu wodnistych biegunek, które przebiegają bez gorączki, można zastosować leki zwalniające perystaltykę przewodu pokarmowego (np. loperamid) lub leki rozkurczowe (np. drotaweryna).Leków tych nie powinno się stosować w przypadku biegunki krwistej lub wysokiej gorączki, dlatego przed ich zażyciem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą albo przeczytaj ulotkę dołączoną do leczenia biegunki poantybiotykowej lekarz może zadecydować o konieczności odstawienia stosowanego wcześniej biegunkę leczy się w szpitalu?Wskazaniem do szpitalnego leczenia biegunki jest:odwodnienie znacznego stopniaobjawy odwodnienia u dziecka, osoby w wieku podeszłym lub chorego obciążonego ciężkimi chorobami np. cukrzycąstan uniemożliwiający nawadnianie doustne np. uporczywe, nieprzerwane wymiotyniepowodzenie nawadniania doustnego, brak poprawy stanu chorego, mimo przyjmowania przez niego odpowiedniej ilości płynówpodejrzenie poważnych chorób, np. cholery czy duru brzusznegoJak można leczyć biegunkę w podróży?Najważniejszą rzeczą w leczeniu biegunki jest dbanie o odpowiednie nawadnianie chorego. Szacuje się, że po każdym luźnym stolcu chory powinien przyjąć od 350 do 700 ml należy butelkowaną wodę mineralną lub świeżo przegotowaną – uniknie się tym samym ryzyka zakażenia kolejnymi drobnoustrojami chorobotwórczymi. Do wody można dodać specjalne preparaty nawadniające, które zawierają glukozę i niezbędne sole środki te najlepiej zaopatrzyć się przed podróżą, ale w razie potrzeby w krajach rozwijających się można szukać ich w miejscowych aptekach pod nazwą ORS (oral rehydration salts, czyli doustne sole nawadniające).U dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia wodniste biegunki występujące bez gorączki można leczyć za pomocą leków hamujących perystaltykę przewodu pokarmowego (np. loperamid). W krajach rozwijających się i tropikach najlepiej jest połączyć takie leki z przepisanie takiego antybiotyku najlepiej poprosić lekarza przed wyjazdem – dobierze on taki lek, na który wrażliwe są drobnoustroje powodujące biegunkę w danym regionie. Takie połączenie leków umożliwia szybkie wyzdrowienie, nawet w ciągu jednej celu uzyskania wyczerpujących informacji na temat profilaktyki i leczenia biegunki podróżnych wybierz się do lekarza medycyny z biegunki da się wyleczyć?W większości wypadków biegunka ustępuje stopniowo, ale samoistnie. Stosowanie się do zaleceń, odpowiednie nawadnianie i lekkostrawna dieta, ewentualnie stosowanie probiotyków, pomaga złagodzić objawy i skrócić czas trwania małych dzieci, osób starszych i osób z osłabioną odpornością, odwodnienie towarzyszące biegunce może być wskazaniem do przypadku biegunki podróżnych w większości przypadków objawy również ustępują samoistnie w ciągu 3-5 dni, a w przypadku wdrożenia odpowiedniego leczenia nawet w 24-36 tak się nie dzieje to może to oznaczać, że przyczyną biegunki są pierwotniaki. W takiej sytuacji konieczna jest wizyta lekarska i wykonanie specjalistycznych badań (badanie kału, czasami również badanie krwi), a następnie wdrożenie odpowiedniego leczenia biegunkiNajczęstszym powikłaniem biegunki jest odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. Jest to stan, w którym w organizmie znajduje się za mało wody i substancji mineralnych niezbędnych do jego prawidłowego działania – np. gdy brakuje magnezu i potasu, może dojść do zaburzeń w pracy serca, włącznie z jej odwodnienie stanowi zagrożenie życia, szczególnie u niemowląt, małych dzieci i osób starszych. Prowadzi ono najpierw do utraty sił, senności, osłabienia organizmu, utraty świadomości, a w skrajnych przypadkach do uszkodzenia narządów wewnętrznych i biegunki wywołanej przez bakterie mogą być takie choroby jak poinfekcyjny zespół jelita drażliwego oraz, zdecydowanie rzadziej występujące, reaktywne zapalenie zapobiegać biegunce?Profilaktyka biegunki zależy od jej biegunce infekcyjnej polega na:Myciu rąk wodą z mydłem przed jedzeniem i przygotowywaniem posiłku oraz po każdorazowym skorzystaniu z owoców i warzyw przed spożyciem na surowo lub obieraniu ich ze tzw. „produktów wysokiego ryzyka”, czyli niepasteryzowanego mleka i jego przetworów, surowych ryb i owoców morza, podrobów, niedogotowanego lub surowego mięsa, jajek na miękko, surowych warzyw i owoców, niedogotowanej niemowlęcia przeciwko rotawirusom – szczepić można jedynie dzieci od 6. do 24. tygodnia życia. W tym czasie, w zależności od preparatu, podaje się doustnie dwie lub trzy dawki szczepionki. Małe dzieci są w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji rotawirusami, a szczepienie jest skutecznym i bezpiecznym sposobem zapobiegania powikłaniom i hospitalizacji. Szczepienia te nie należą do szczepień obowiązkowych, w związku z czym decyzja o zaszczepieniu, jak również sfinansowanie zakupu szczepionki, należy wyłącznie do zapobiegać biegunce po antybiotyku?Najlepszym sposobem na zapobieganie biegunce podczas leczenia antybiotykami jest racjonalne ich stosowanie (tylko na zlecenie lekarskie, w takiej dawce i przez taki czas, jak zalecił lekarz) oraz przyjmowanie zapobiegać biegunce podczas podróży?Profilaktyka biegunki podróżnych obejmuje zarówno działania, które można podjąć przed wyjazdem jak i te, które można podjąć będąc już na przed wyjazdem:Odbyć wizytę u lekarza medycyny podróży, który omówi zasady higieny tropikalnej w tym profilaktykę chorób biegunkowych, poradzi, w jakie leki przeciwbiegunkowe zaopatrzyć apteczkę i przepisze antybiotyk do leczenia biegunki, dobrany stosownie do wrażliwości bakterii najczęściej wywołujących biegunkę w rejonie planowanej medycyny podróży zaleci również odpowiednie dla miejsca docelowego szczepienia – przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A oraz durowi w trakcie podróży obejmuje:Przestrzeganie zasad higieny – częste mycie rąk wodą z mydłem lub odkażanie płynem dezynfekcyjnym, szczególnie przed jedzeniem i przygotowywaniem posiłku oraz po każdorazowym skorzystaniu z zasady „ugotuj, upiecz, obierz lub zapomnij” w przypadku przygotowywania lub jedzenia posiłków w krajach o niskim poziomie higieny następujących pokarmów:woda z kranu i niebutelkowananiepasteryzowane mleko i jego przetworysosy, również typu salsanieugotowane owoce morzasurowe, wędzone lub słabo ugotowane wędliny i mięsanieobrane owoceSięganie po „pokarmy bezpieczne”, czyli:butelkowane napoje (woda, soki, napoje gazowane)wodę przegotowaną lub uzdatnioną preparatami jodu lub chlorupokarmy upieczone lub ugotowaneugotowane lub obrane warzywa i owoceCo mogę zrobić, gdy już mam biegunkę?Podczas biegunki i wymiotów na bieżąco uzupełniaj płyny, najlepiej przy pomocy roztworów elektrolitowych kupionych w aptece lub zrobionych samodzielnie w wystąpieniu któregokolwiek z objawów alarmowych nie zwlekaj z wizytą u podejmuj samodzielnego leczenie antybiotykami (chyba, że cierpisz na biegunkę podróżnych – wtedy sięgnij po antybiotyk przepisany ci przez lekarza przed wyjazdem) i zachowaj rozsądek w samodzielnym leczeniu lekami zwalniającymi perystaltykę jelit lub że możesz być potencjalnym źródłem zakażenia dla innych domowników – dlatego bardzo skrupulatnie przestrzegaj zasad higieny osobistej, takich jak mycie rąk po każdorazowym skorzystaniu z się więcej:Ostra biegunka u dzieci - najnowsze wytyczne podróżnych w Polsce - kiedy, jakie i dlaczego? WitamW ubiegĹ‚ym roku spÄ™dziĹ‚am nieco czas u szpitalu, na tzw jelitĂłwkÄ™....z 2ka moich mlodsza corka nie bylo klopotu z "karmieniem"-bo ja karmilam piersiÄ…,dostawala probiotyki i hipp orso-od 2giej dobyStarsza cĂłrka orsalit,smekta, pozniej hipp orso i DIETAAAAAAAA!!!!!!!Nie wolno podawac owocĂłw!!!!!!!!Dieta-gotowane pĹ‚atki ryĹĽowe, poĹĽniej ryĹĽ, nastÄ™nie marchwianka z pĹ‚Ä…tkami ryzowymi (mozna dodac nieco soli,bez innych przypraw-typu wegeta)Kazano mi podawac i podawaĹ‚am kisiel-ale ten do gotowania (nie "szybki kubek"!), chrupki kukurydziane, wafle ryzowe-ale to juz jak biegunka ustÄ™ i nasze plauszki solone:-)JAGODY SUSZONE!!!!!!Tu mozna ugotowac lekki kompocik lub z maka ziemniaczanÄ…= to dopajac dziecko, nawet kroplami....U nas niestety ani kamirnie piersia ,ani probiotyki nie uchronily nas przez "jelitĂłwkÄ…".W piatek wyszĹ‚am ze szpita;a z mlodsza cĂłkÄ…,nastepnego dnia karetkÄ… worcilam do szpitala ze starsza cĂłrkÄ… -jelitĂłwka bleeeeeeeeeeeeeeeeeeeee i 40st gorÄ…czkiMy, rodzice-tez przyjmowalismy probiotyki i nifuroksazyd (stoperan byl w torebce)Zycze DUZO zdrowia!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Ten post edytowaĹ‚ ewela sob, 14 sty 2012 - 20:53 Poić dziecko doustnymi płynami nawadniajacymi np. Orsaliem, gastrolitem itd. W przypadku wystapienia apatii u dziecka, odmowy picia skontaktowac sie z lekarzem, moze wystapic koniecznosc podania kroplowki. Biegunki przewlekłe stanowią jedno z trudniejszych wyzwań w praktyce pediatry. Problemem staje się nie tylko obszerność diagnostyki różnicowej, dobór badań dodatkowych oraz zaplanowanie skutecznej terapii, ale również leczenie powikłań biegunki wiążące się z jej przewlekłością. Pacjent poza odwodnieniem, zaburzeniami elektrolitowymi, niedożywieniem wielokrotnie zmaga się z licznymi objawami związanymi z chorobą podstawową, a nie samą biegunką. Kluczowa jest nie tylko wczesna interwencja medyczna, ale również przemyślane postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne, które często determinuje przebieg kliniczny i rokowanie choroby. Zarówno profilaktyka, jak i rozwój medycyny stopniowo zwiększają szanse na coraz efektywniejszą terapię biegunek przewlekłych. Biegunka stanowi częstą przyczynę konsultacji pediatrycznych na całym świecie. Jednym z podstawowych aspektów wywiadu jest określenie czasu trwania tego objawu. Najczęściej w praktyce pediatrycznej występuje biegunka ostra o etiologii infekcyjnej, która z reguły ma łagodny, samoograniczający przebieg oraz nie wymaga specjalistycznego leczenia [1]. Znacznie trudniejszym problemem diagnostyczno-terapeutycznym jest biegunka przewlekła. Obszerna diagnostyka różnicowa opiera się na szczegółowym badaniu podmiotowym oraz licznych badaniach dodatkowych, które pozwalają na określenie choroby podstawowej i wprowadzenie niezbędnego Definicja Biegunka przewlekła to stan choroby trwający ponad 14 dni, w którym pacjent oddaje stolce ze zwiększoną częstotliwością, objętością i charakteryzujące się zmienioną konsystencją (luźną i/lub płynną), niekiedy z obecnością krwi/śluzu [2, 3]. Epidemiologia Częstość występowania biegunki przewlekłej nie jest dokładnie określona. Z danych w piśmiennictwie szacuje się, że odsetek dzieci hospitalizowanych z tego powodu wynosi 0,41% na oddziałach ogólnopediatrycznych i 14,2% na oddziałach gastroenterologicznych [4]. Etiologia Mnogość oraz zróżnicowanie przyczyn biegunki przewlekłej jest głównym powodem trudności diagnostycznych oraz terapeutycznych. Niemniej jednak elementem pomocnym w określaniu etiologii jest wiek pacjenta. U niemowląt i małych dzieci przeważają czynniki infekcyjne, wady wrodzone, alergie, nietolerancja składników odżywczych we wprowadzanej diecie, niedojrzałości układu pokarmowego lub tzw. biegunka pędraków. U dzieci starszych istotną przyczyną stają się nieswoiste zapalenia jelit i zespół jelita drażliwego [5]. Częstą przyczyną biegunki przewlekłej w dzieciństwie jest również celiakia (tab. 1) [6]. Tab. 1. Przyczyny biegunki przewlekłej w zależności od wieku dziecka (według Ravikumura M. w modyfikacji własnej) [15] Wiek pacjenta 2. Wszystkie grupy wiekowe Przykładowe przyczyny biegunki przewlekłej Wrodzone wady jelit, np. atrezje, nieprawidłowy zwrot, choroba Hirschsprunga Alergie pokarmowe Wrodzone niedobory odporności Wrodzona niewydolność trzustki, np. mukowiscydoza Wrodzona biegunka chlorkowa lub sodowa Enteropatia autoimmunizacyjna Abetalipoproteinemia Alergie pokarmowe Przewlekła nieswoista biegunka Nietolerancja węglowodanów Celiakia Mukowiscydoza Nieswoiste zapalenia jelit, np. choroba Leśniowskiego- -Crohna Zespół jelita drażliwego Nietolerancja węglowodanów Celiakia Przewlekłe zapalenie trzustki Zakażenia wirusowe, np. rotawirusy, adenowirusy Zakażenia bakteryjne np. Salmonella, Clostridium difficile, Yersinia Zakażenia pasożytnicze np. Giardia, Entamoeba Biegunka poantybiotykowa Zaburzenia endokrynologiczne, np. nadczynność tarczycy Przerost mikrobioty bakteryjnej Nowotwory np. VIP-oma, gastrinoma Stosowanie leków np. cytostatyki, zespół krótkiego jelita Patogeneza Znajomość patofizjologii biegunek może być pomocna przy określaniu etiologii schorzenia. Ze względu na patomechanizm biegunki przewlekłe można podzielić na: sekrecyjną, osmotyczną, wydzielniczo-zapalną, tłuszczową, spowodowaną przyśpieszoną motoryką. Biegunka sekrecyjna spowodowana jest zwiększonym wydzielaniem do światła jelita wody oraz elektrolitów, do którego dochodzi w wyniku aktywacji systemu mediatorów wewnątrzkomórkowych, takich jak cyklaza adenylowa (cAMP), guanylowa (cGMP) lub kinazy C. Stolce są bardzo obfite i ograniczenie spożycia pokarmów nie zmniejsza nasilenia biegunki. Przyczyną takiej biegunki mogą być toksyny bakteryjne (np. E. Coli, cholery), wrodzone defekty sekrecji i absorpcji (biegunka chlorkowa, sodowa, atrofia mikrokosmków), obecność guza czynnego hormonalnie lub autoimmunizacja [7, 8, 9]. Biegunka osmotyczna wynika z zaburzenia równowagi między dostarczanymi do przewodu pokarmowego węglowodanami a możliwością ich trawienia i wchłaniania. Dochodzi do nadmiernej fermentacji niewchłoniętych substancji w jelicie, które w mechanizmie wyrównania ciśnień osmotycznych powodują translokację płynów do światła jelita, doprowadzając do powstania biegunki. Biegunka ta charakteryzuje się oddawaniem „strzelających” stolców, z towarzyszącymi wzdęciami oraz rozdęciem brzucha. Objawy te ustępują po ograniczeniu spożywania posiłków. Do przyczyn tej biegunki należą: nietolerancja laktozy, fruktozy, zespoły poinfekcyjne, poantybiotykowe lub zespół krótkiego jelita [7, 8, 9]. Biegunka wydzielniczo-zapalna spowodowana jest procesem zapalnym jelit, w którym dochodzi do nadmiernej sekrecji elektrolitów i wody. W stolcu może występować śluz, ropa lub krew, a u pacjenta mogą wystąpić często objawy ogólnoustrojowe: gorączka, ból brzucha, podwyższone CRP. Do przyczyn biegunki zapalnej należą nieswoiste zapalenia jelit, alergie na pokarmy, zakażenie Clostridioides difficile, zakażenie pierwotniakami (Giardia lamblia, Entamoeba histolityica) lub pierwotne oraz wtórne niedobory odporności [6, 10, 11]. Biegunka tłuszczowa jest spowodowana nieprawidłowym trawieniem lub wchłanianiem tłuszczu. Stolce są oleiste, połyskliwe, mają charakterystyczny gnilny zapach i trudno się spłukują. Przyczyną jej są najczęściej zaburzenia trawienne, np. niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, cholestatyczne choroby wątroby lub zaburzenia wchłaniania: celiakia, abetalipoproteinamia, niedokrwienie jelita [6]. Biegunka spowodowana przyspieszoną motoryką występuje w zespole jelita drażliwego, nadczynności tarczycy lub w wyniku stosowania leków prokinetycznych (metoklopramid) [3, 6]. Porównanie patomechanizmów oraz obrazów klinicznych biegunek przewlekłych przedstawiono w tabeli 2. Tab. 2. Porównanie patomechanizmów i charakterystyki biegunek przewlekłych [6] Rodzaj biegunki Sekrecyjna Osmotyczna Zapalna Tłuszczowa Przyśpieszona motoryka Patomechanizm zwiększone wydzielanie do światła jelita wody oraz elektrolitów przemieszczenie się wody do światła jelita wskutek niewchłoniętych hiperosmotycznych substancji proces zapalny jelit powodujący nadmierną sekrecje wody i elektrolitów nieprawidłowe trawienie lub wchłanianie związków tłuszczu Przyśpieszony pasaż w jelicie spowodowany różnymi czynnikami Obraz kliniczny bardzo obfite wodniste stolce zwykle bez bólu brzucha nie ustępuje na czczo pieniste i tryskające stolce ból i wzdęcie brzucha ustępuje na czczo stolce z domieszką krwi, śluzu, ropy ból brzucha, gorączka tłuste, połyskliwe, trudne do spłukania stolce gnilny zapach stolce prawidłowe Diagnostyka laboratoryjna sód >70 mmol/l luka osmotyczna 6 sód 125 mOsm/l • pH 4 tyg.), początek biegunki: nagły czy stopniowy, dynamikę choroby: codziennie, co kilka dni, pory dnia (dzień/noc), przerywana, stała, okoliczności, które poprzedziły pojawienie się pierwszej biegunki, okoliczności występowania jej na co dzień (związek z jedzeniem, czynniki nasilające i łagodzące), zdolność utrzymania stolca, objawy towarzyszące biegunce: bóle brzucha, wymioty, gorączka, spadek masy ciała itd., choroby współistniejące, przeprowadzone dotąd badania oraz wywiad rodzinny (szczególnie w kierunku celiakii, alergii, IBS itp.), dane epidemiologiczne: chorzy w otoczeniu, antybiotykoterapia, podróże, apetyt, pragnienie, ilość spożywanych płynów, diurezę, dietę. Podczas prowadzenia wywiadu szczególną uwagę należy zwrócić na objawy alarmowe biegunki przewlekłej, które powinny skłonić do pilnej diagnostyki w kierunku nieczynnościowych przyczyn biegunki: spadek masy ciała, gorączka, nawracające afty w jamie ustnej, krwawienia z przewodu pokarmowego, zlokalizowane bóle brzucha, bóle stawów, dolegliwości, które wybudzają pacjenta w nocy [16,17,18]. Kolejnym niezbędnym elementem diagnostyki jest badanie przedmiotowe, w którym szczególnie istotną rolę ma ocena kliniczna stolca, ocena stanu nawodnienia oraz odżywienia dziecka. Wskaźnikiem stopnia odwodnienia pacjenta jest procentowa utrata masy ciała. Na jej podstawie można ocenić nasilenie biegunki oraz określić, jaką objętość płynów należy podać w ramach podstawowego leczenia objawowego. Oceniając stan odżywienia dziecka na podstawie pomiarów masy ciała i siatek centylowych, nie należy pomijać w badaniu oznak niedoborów składników odżywczych, np. zmian skórnych, łamliwych paznokci itp. Ponadto należy porównać stan zdrowia z poprzednich wizyt pediatrycznych w celu oceny ewentualnego spadku masy ciała lub pogłębiania się niedoborów odżywczych. Badanie przedmiotowe poza badaniem brzucha powinno również obejmować badanie okolicy odbytu i odbytnicy [8]. Podczas makroskopowego badania stolca należy ocenić: ilość, konsystencję, objętość, kolor, obecność patologicznych domieszek (krew/śluz/ropa). Określenie, czy biegunka jest wodnista, tłuszczowa, krwista może istotnie wpłynąć na decyzje o postępowaniu diagnostycznym. Pomocna w klasyfikacji biegunki może być próba odstawienia jedzenia, podczas której przy biegunce osmotycznej objawy ustępują, a przy sekrecyjnej trwają nadal. W trakcie badania należy zwrócić uwagę na tzw. pułapki diagnostyczne, które mogą wpływać na niewłaściwą ocenę kliniczną pacjenta [15, 16]: biegunka paradoksalna towarzysząca zaparciom lub nietrzymaniu stolca; pomocne będzie stwierdzenie twardego stolca podczas badania per rectum lub w badaniach obrazowych, stosowanie bardzo chłonnych pieluch, które maskują obecność biegunki, bardzo wodniste stolce błędnie interpretowane jako mocz. Przy przeprowadzaniu badania zarówno podmiotowego, jak i przedmiotowego istotna jest również ocena objawów towarzyszących biegunce, które wynikają z choroby podstawowej, ponieważ pozwala to właściwie ukierunkować dalsze postępowanie diagnostyczne i dobór badań dodatkowych. Badania pomocnicze Badania dodatkowe u pacjentów z biegunką przewlekłą mają dwa aspekty. Po pierwsze mają na celu uzupełnienie badania podmiotowego i przedmiotowego o dodatkowe informacje, które mogą zawęzić diagnostykę różnicową. Szczegółowe pogłębienie diagnostyki pozwala ponadto na znalezienie konkretnej przyczyny. Należy więc te badania przeprowadzać stopniowo, aby w razie potrzeby modyfikować zaplanowane postępowanie diagnostyczne. W pierwszej kolejności wykonywane są badania laboratoryjne krwi mające na celu ocenę kliniczną pacjenta, dokładniejsze określenie stanu jego odżywienia i odwodnienia. Do podstawowych badań krwi, które powinny zostać zlecone, należą: morfologia, elektrolity, gazometria, markery stanu zapalnego (OB i CRP), parametry wątrobowe, nerkowe (mocznik, kreatynina), stężenie albumin, żelaza i ferrytyny. W zależności od rozważanej diagnostyki różnicowej do powyższych badań dołącza się testy serologiczne w kierunku celiakii, badania immunologiczne, parametry układu krzepnięcia, stężenia witamin i wiele innych [10, 15]. Istotnym krokiem w postępowaniu diagnostycznym jest również laboratoryjne badanie stolca. Analityczna ocena kału pozwala określić pH, osmolarność, stężenia elektrolitów i glukozy, co jest pomocne podczas odróżniania patofizjologicznej przyczyny biegunki. W przypadku podejrzenia infekcyjnej przyczyny schorzenia możliwe jest wykonanie badań mikrobiologicznych, mikroskopowych (jaja, cysty) oraz testów immunoenzymatyczych stolca. Podejrzewając niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki, ocenia się stężenie tłuszczów oraz aktywność elastazy w kału. W przypadku hipoalbuminemii u dziecka, należy wykonać oznaczenie stężenia α-1-antytrypsyny w stolcu, który jest markerem jelitowej ucieczki białka. Dodatkowo, jeśli podejrzewamy u pacjenta nieswoiste zapalenie jelit, możemy ocenić stężenie kalprotektyny w stolcu [7, 15]. Kolejnym etapem diagnostyki biegunek przewlekłych jest endoskopia górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego wraz z badaniem histologicznym wycinków błony śluzowej jelita. Wskazane są one szczególnie w przypadku podejrzenia enteropatii i wykluczenia przyczyn zakaźnych. Endoskopia nie tylko pozwala na postawienie ostatecznej diagnozy w celiakii, ale również we wrodzonym zaniku mikrokosmków, eozynofilowym zapaleniu jelit, abetalipoproteinemii, nieswoistych zapaleniach jelit, nowotworach jelit i wielu innych [15]. Chociaż badania endoskopowe bez wątpienia pomagają w procesie diagnostycznym biegunek przewlekłych, nie powinno się zapominać, że są one inwazyjne i często wymagają u dzieci znieczulenia ogólnego wraz z hospitalizacją. Z tej przyczyny decyzja o wykonaniu badania endoskopowego powinna być podejmowana z rozwagą [19]. W niektórych przypadkach podczas diagnostyki biegunek przewlekłych zastosowanie znalazły również badania obrazowe, takie jak radiologiczne badanie kontrastowe, ultrasonografia, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Pozwalają one na ocenę anatomii i zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego, uwidocznienie zmian w chorobie Leśniowskiego-Crohna, ocenę zaawansowania rozrostu nowotworowego itp. [15]. Poza opisanymi wyżej badaniami w zależności od rozważanej diagnostyki różnicowej w praktyce klinicznej mogą okazać się przydatne również: wodorowe testy oddechowe, testy alergiczne, badania genetyczne, endokrynologiczne, ocena chlorków w pocie itd. Metodami nieinwazyjnymi stosowanymi w gastroenterologii i alergologii są również próby prowokacyjne oraz eliminacja określonych produktów z diety. U każdego pacjenta należy dążyć do określenia powodu wystąpienia biegunki przewlekłej, należy jednak mieć na uwadze, że mimo przeprowadzenia szerokiej diagnostyki, nie udaje się ustalić przyczyny nawet w jednej trzeciej przypadków [15]. W diagnostyce różnicowej u pacjentów bez widocznych odchyleń w badaniach oraz bez objawów alarmowych należy uwzględnić częstą przyczynę w pediatrii, jaką jest biegunka czynnościowa (określana również jako biegunka pędraków lub nieswoista biegunka przewlekła) oraz zespół jelita drażliwego z dominującą biegunką [20]. Ogólny algorytm postępowania diagnostyczno- terapeutycznego przedstawiono na schemacie 1. Leczenie Podstawę terapii biegunek przewlekłych stanowi leczenie objawowe, które jest podobne jak w leczeniu biegunek ostrych. Najpierw kluczowe jest wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych i równowagi kwasowo-zasadowej. Ponadto ważną rolę odgrywa również płynoterapia, modyfikacja diety i leczenie żywie... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej" Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej ...i wiele więcej! Sprawdź

biegunka u dziecka forum